Κάθε χρόνο στα μέσα Αυγούστου, η Νέα Μηχανιώνα φοράει τα γιορτινά της για να τιμήσει την Παναγία. Μαζί με τη θρησκευτική κατάνυξη, όμως, επιστρέφει σταθερά και το ίδιο σκηνικό: μια απέραντη, άναρχη εμποροπανηγύρι που θυμίζει άλλες δεκαετίες.
Βρισκόμαστε στο 2026. Είναι απορίας άξιο πώς, σε μια εποχή ψηφιοποίησης και ηλεκτρονικού εμπορίου, επιμένουμε να συντηρούμε μια εικόνα με πρόχειρους πάγκους, νάιλον τέντες και πλανόδιους εμπόρους που διαθέτουν από εσώρουχα για ηλικιωμένους μέχρι χαλβάδες.
Ας είμαστε ειλικρινείς. Αυτή η εικόνα δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την ιερότητα της ημέρας, ούτε με την ανάδειξη της τοπικής μας ταυτότητας. Έχει μετατραπεί σε μια καθαρά τυποποιημένη, επαγγελματική δραστηριότητα ανθρώπων που γυρίζουν την Ελλάδα στήνοντας πρόχειρα «παζάρια». Όλο αυτό συμβαίνει χωρίς κανόνες, χωρίς αισθητική και χωρίς σεβασμό στον δημόσιο χώρο.
Ο φόβος του «πολιτικού κόστους»
Η μεγαλύτερη αιχμή, ωστόσο, δεν στρέφεται στους ίδιους τους πανηγυρτζήδες, αλλά σε αυτούς που τους επιτρέπουν να λειτουργούν έτσι: στις δημοτικές αρχές.
Περάσανε τόσα χρόνια, άλλαξαν πρόσωπα και διοικήσεις, αλλά καμία δημοτική αρχή δεν είχε το πολιτικό θάρρος να σπάσει αυγά. Κανένας δήμαρχος δεν τόλμησε να επιβάλει αυστηρούς κανόνες λειτουργίας. Γιατί; Διότι όλοι λειτουργούν με γνώμονα τις επόμενες εκλογές. Φοβούνται να αγγίξουν κατεστημένα συμφέροντα και να δυσαρεστήσουν μια μερίδα ψηφοφόρων, θεωρώντας ότι η επιβολή της τάξης θα τους επιφέρει «πολιτικό κόστος».
Έτσι, προτιμούν την εύκολη λύση: να εισπράττουν τα τέλη των πάγκων και να κάνουν τα στραβά μάτια στην υποβάθμιση της πόλης, στην έλλειψη υγιεινής και στην αισθητική παρακμή.
Το «ξεφράγωτο αμπέλι» ευνοεί την παραβατικότητα
Αυτή η γενικευμένη ασυδοσία και η εικόνα του ελεύθερου κάμπινγκ στους δρόμους δεν υποβαθμίζουν μόνο την αισθητική, αλλά αποτελούν πρόσφορο έδαφος για την έξαρση της παραβατικότητας.
Η ανεξέλεγκτη συρροή ατόμων χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο ταυτότητας ή άδειας, έχει μετατρέψει τη Μηχανιώνα σε πεδίο δράσης για επιτήδευλους. Τις ημέρες του πανηγυριού, οι καταγγελίες για μικροκλοπές, πορτοφολάδες και ξαφρίσματα ανυποψίαστων επισκεπτών και κατοίκων αποτελούν καθημερινότητα, καθώς η πολυκοσμία και η έλλειψη επαρκούς αστυνόμευσης ευνοούν τέτοια φαινόμενα.
Υγειονομική βόμβα στους δημόσιους χώρους
Το πρόβλημα διογκώνεται εξαιτίας της πλήρους ανυπαρξίας ελέγχου για το πού διαμένουν όλοι αυτοί οι πλανόδιοι. Άτομα που ξημεροβραδιάζονται σε διάφορα σημεία της πόλης, μέσα σε αυτοκίνητα, φορτηγά ή πρόχειρα καταλύματα, μετατρέπουν κοινόχρηστους χώρους, πλατείες και στενά σε εστίες μόλυνσης.
Χωρίς πρόσβαση σε βασικές υποδομές υγιεινής, καταλήγουν να κάνουν την ανάγκη τους οπουδήποτε, δημιουργώντας μια τριτοκοσμική κατάσταση που θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Είναι απαράδεκτο για μια σύγχρονη πόλη να ανέχεται αυτή την κατάσταση, απλώς και μόνο για να μην χαλάσει τις καρδιές των επαγγελματιών του είδους.
Πώς μοιάζει ένα σύγχρονο, πολιτισμένο πανηγύρι;
Το να ζητάς τον εκσυγχρονισμό δεν σημαίνει ότι θέλεις να καταργήσεις την παράδοση. Σημαίνει ότι θέλεις να τη διασώσεις, συνδυάζοντας το παλιό με το σύγχρονο. Αν ο Δήμος ήθελε πραγματικά να παράγει έργο και να προστατεύσει τους δημότες, θα μπορούσε να εφαρμόσει ένα ευρωπαϊκό μοντέλο οργάνωσης:
- Μικρότερο μέγεθος και έλεγχος: Περιορισμός των θέσεων (micro-bazaar) ώστε να ελέγχονται οι άδειες και να πατάσσεται το παραεμπόριο.
- Αισθητική ομοιομορφία: Κατάργηση των πρόχειρων κατασκευών. Ο Δήμος οφείλει να παρέχει ομοιόμορφες, καλαίσθητες τέντες ή ξύλινα σπιτάκια, αλλάζοντας ριζικά την εικόνα της αγοράς.
- Σύγχρονες υποδομές: Κεντρική παροχή ηλεκτρικού ρεύματος από τον Δήμο για να σβήσουν οι θορυβώδεις γεννήτριες, και τοποθέτηση σύγχρονων, καθαρών δημοτικών WC.
- Ασφάλεια και ευταξία: 24ωρη φύλαξη του χώρου και ρητή απαγόρευση της διαμονής-ύπνου μέσα στις τέντες. Το πανηγύρι κλείνει το βράδυ, οι έμποροι αποχωρούν και ο χώρος αστυνομεύεται.
- Στροφή στην εντοπιότητα: Αντί για βιομηχανικά προϊόντα μαζικής παραγωγής, οι πάγκοι να φιλοξενούν τοπικά αγροτικά προϊόντα, χειροτεχνίες, βιβλία και εγχώρια γαστρονομία.
Ώρα για αποφάσεις
Η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό που πρέπει να σαπίζει στο όνομα του παρελθόντος. Παράδοση είναι να κρατάς τον πυρήνα της γιορτής και να τον αναδεικνύεις με όρους του σήμερα.
Η Μηχανιώνα αξίζει κάτι πολύ καλύτερο από ένα αναχρονιστικό, άναρχο παζάρι. Το ερώτημα είναι: θα βρεθεί επιτέλους μια δημοτική αρχή με το όραμα και το σθένος να συγκρουστεί με το παλιό, ή θα συνεχίσουμε να θυσιάζουμε την ποιότητα της ζωής μας στον βωμό των μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου