Το τίμημα των συμβιβασμών: Γιατί επιλέγω να μην είμαι υποψήφιος

Επειδή με ρωτάτε αν θα είμαι ξανά υποψήφιος για δήμαρχος στις επερχόμενες δημοτικές εκλογές, σας δηλώνω ξεκάθαρα ότι δεν θα συμμετάσχω.

Η απόφασή μου αυτή δεν είναι προϊόν συμβιβασμού, κούρασης ή πολιτικής δειλίας. Είναι μια συνειδητή, απόλυτα ηθική επιλογή. Αρνούμαι να μπω σε ένα παιχνίδι όπου η πολιτική επιβίωση απαιτεί "δημόσιες σχέσεις" σκοπιμότητας, ψηφοθηρική εργαλειοποίηση της πίστης και ανούσιες εμφανίσεις σε εκδηλώσεις-βιτρίνα.

Αρνούμαι να γίνω μεσάζοντας σε ρουσφέτια και να αναλωθώ σε υπόγειες ισορροπίες με προσωπικές ατζέντες, την ίδια ώρα που το τέλμα της γραφειοκρατίας ακυρώνει κάθε έννοια αποτελεσματικότητας για την πόλη μας.

Προτιμώ να κοιτάζω τους συμπολίτες μου στα μάτια και να παραμείνω ένας ελεύθερος, ενεργός πολίτης με καθαρή συνείδηση, παρά ένας δέσμιος της καρέκλας σε μόνιμη ομηρεία συμφερόντων. Η αξιοπρέπεια δεν μπαίνει στην κάλπη.

Παρακάτω εξηγώ αναλυτικά τους λόγους και το "τίμημα των συμβιβασμών" που αρνήθηκα να πληρώσω:

Η ενασχόληση με τα κοινά και την τοπική αυτοδιοίκηση είναι, θεωρητικά, η ύψιστη μορφή προσφοράς στην κοινωνία. Όταν όμως η θεωρία συγκρούεται με την ωμή πραγματικότητα του παρασκηνίου και των δομών, οφείλεις να πάρεις αποφάσεις. Μετά από ώριμη σκέψη, επέλεξα να μην είμαι υποψήφιος στις επερχόμενες δημοτικές εκλογές.

Η απόφαση αυτή δεν πηγάζει από πολιτική δειλία ή αδιαφορία για τον τόπο μου. Αντίθετα, αποτελεί μια συνειδητή πράξη προάσπισης των αρχών μου απέναντι σε ένα παρωχημένο σύστημα που, για να σε δεχτεί στους κόλπους του, απαιτεί γενναίες εκπτώσεις στην αξιοπρέπειά σου.

Η «υποχρεωτική» σχέση με την Εκκλησία

Στην πολιτική μας πραγματικότητα, η πίστη συχνά εργαλειοποιείται με τον πιο κυνικό τρόπο. Η επιβίωση ενός υποψηφίου στην τοπική κοινωνία μοιάζει να επιβάλλει μια στενή, σχεδόν πελατειακή σχέση με την Εκκλησία.

Αντί η θρησκευτική πίστη να παραμένει μια αυστηρά προσωπική, εσωτερική και πνευματική υπόθεση, μετατρέπεται σε ένα απαραίτητο «ντεκόρ» για το κυνήγι των ψήφων. Η δημόσια επίδειξη ευσέβειας στις θρησκευτικές εκδηλώσεις με αποκλειστικό σκοπό τη φωτογραφία και τη χειραψία με το εκκλησίασμα, αλλοιώνει το νόημα τόσο της πίστης όσο και της προσφοράς στα κοινά.

Το «θέατρο» των ανούσιων εκδηλώσεων

Συνδεδεμένο με την παραπάνω υποκρισία είναι και το ατελείωτο κοινωνικό «θέατρο» της προεκλογικής περιόδου. Ένας υποψήφιος δήμαρχος εγκλωβίζεται σε έναν εξουθενωτικό μαραθώνιο παρουσίας σε κάθε λογής χαζή και ανούσια εκδήλωση.Από τις ασταμάτητες κοπές πίτας θεσμικών και μη φορέων, μέχρι τους χορούς τοπικών συλλόγων, τα θρησκευτικά πανηγύρια και τις στημένες βραβεύσεις χωρίς κανένα ουσιαστικό αντικείμενο. Οφείλεις να είσαι εκεί, να φοράς ένα μόνιμο, «πλαστικό» χαμόγελο, να χειροκροτάς το τίποτα και να μοιράζεις ανέξοδες χειραψίες. Αν λείψεις, θεωρείται «πολιτικό σφάλμα»· αν πας, σπαταλάς τον χρόνο που θα έπρεπε να αφιερώνεις στη μελέτη των πραγματικών προβλημάτων της πόλης, συμμετέχοντας σε μια φαρσοκωμωδία εντυπώσεων.

Το κυνήγι των «χατιριών» και το διαχρονικό Ρουσφέτι

Η καθημερινότητα ενός υποψηφίου δεν είναι ο σχεδιασμός έργων· είναι ένας ατελείωτος, ψυχοφθόρος μαραθώνιος ικανοποίησης προσωπικών αιτημάτων. Το ρουσφέτι παραμένει το ισχυρότερο, αν και πιο παρακμιακό, νόμισμα συναλλαγής.

• Η παγίδα της συναλλαγής: Η ψήφος έχει μετατραπεί σε προϊόν ανταλλαγής. Αντί οι πολίτες να αξιολογούν το πρόγραμμα, το ήθος και το όραμα, συχνά αναζητούν έναν «δικό τους άνθρωπο» στην παράταξη για προσωπικές διευκολύνσεις — από το σβήσιμο ενός προστίμου και μια ευνοϊκή μετακίνηση, μέχρι την υπόσχεση για μια μελλοντική σύμβαση ή θέση εργασίας.
• Η ηθική φθορά: Όταν αρνείσαι να γίνεις μεσάζοντας σε τέτοιες πρακτικές, το σύστημα σε θέτει αυτόματα εκτός παιχνιδιού. Επιβραβεύεται αυτός που τάζει τα πάντα στους πάντες, υπονομεύοντας κάθε έννοια αξιοκρατίας και ισονομίας.

Η αναζήτηση «συμμάχων» με προσωπικές ατζέντες

Ένα από τα πιο αποθαρρυντικά κομμάτια αυτής της διαδρομής είναι η συγκρότηση του ψηφοδελτίου. Για να κατέβει μια δημοτική παράταξη στις εκλογές, ο επικεφαλής είναι αναγκασμένος να βρει δεκάδες υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους.

Σε αυτή τη διαδικασία, διαπιστώνεις γρήγορα ότι πολλοί δεν παρακινούνται από το κοινό καλό της πόλης, αλλά από το προσωπικό τους συμφέρον — είτε αυτό είναι η επαγγελματική ανέλιξη, είτε η προσωπική προβολή και η εξυπηρέτηση της δικής τους μικρο-πελατείας. Η προσπάθεια να κρατήσεις ισορροπίες ανάμεσα σε τόσες διαφορετικές, ιδιοτελείς ατζέντες αποτελεί μια μόνιμη πηγή συμβιβασμών που αρνούμαι να κάνω.

Οι σύγχρονοι αποτρεπτικοί παράγοντες

Πέρα από τα παραδοσιακά «κακώς κείμενα», το περιβάλλον της τοπικής αυτοδιοίκησης κρύβει σοβαρά εμπόδια που εξαντλούν όποιον θέλει πραγματικά να προσφέρει:

• Το τεράστιο κόστος και η πολιτική ως «επένδυση»: Μια προεκλογική εκστρατεία (διαφημίσεις, φυλλάδια, συγκεντρώσεις, επικοινωνία) κοστίζει μια περιουσία. Αυτό γεννά μια νοσηρή πραγματικότητα: όσοι επενδύουν τεράστια χρηματικά ποσά για να εκλεγούν, στην ουσία δεν κάνουν δαπάνη για το κοινό καλό, αλλά μια καθαρά επιχειρηματική επένδυση. Σκοπός τους είναι να βγάλουν πολλαπλάσια πίσω μέσω της διαχείρισης της εξουσίας. Κι αν ένας υποψήφιος δεν έχει αυτή την οικονομική επιφάνεια, αναγκάζεται να στηριχθεί σε τοπικά οικονομικά συμφέροντα, κάτι που τον μετατρέπει αυτόματα σε έρμαιο δεσμεύσεων.
• Το τέλμα της γραφειοκρατίας: Όταν μπαίνεις στην αυτοδιοίκηση με όρεξη για δουλειά και απαιτείς αποτελεσματικότητα, έρχεσαι αντιμέτωπος με έναν ανίκητο γραφειοκρατικό μηχανισμό. Διαδικασίες που θα έπρεπε να ολοκληρώνονται σε μέρες παίρνουν μήνες ή χρόνια, κολλώντας σε ατελείωτες εγκρίσεις και νομικά παραθυράκια. Αυτή η θεσμική δυσκινησία μετατρέπει την επιθυμία για έργο σε μόνιμη απογοήτευση.
• Οι εσωπαραταξιακές ισορροπίες: Στην τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να μην υπάρχουν κόμματα με την κλασική έννοια, αλλά οι δημοτικές παρατάξεις λειτουργούν συχνά με τους δικούς τους άγραφους κανόνες. Ακόμα κι αν εκλεγείς, η προσωπική σου άποψη και ελευθερία συχνά θυσιάζονται για να μη διαταραχθεί η «συνοχή» της παράταξης ή για να ικανοποιηθούν οι εσωτερικές ισορροπίες και οι φιλοδοξίες των πρωτοκλασάτων στελεχών.
• Η τοξικότητα των Social Media: Η αντιπαράθεση έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο, όπου κυριαρχεί η λάσπη, η ανθρωποφαγία και τα fake news. Ο υποψήφιος και η οικογένειά του χάνουν κάθε δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, γινόμενοι στόχος ακραίων, προσωπικών επιθέσεων σε τοπικό επίπεδο, όπου όλοι γνωρίζουν όλους.